POWRÓT DO SKLEPU

EFSA: co to takiego? Oświadczenia zdrowotne i żywieniowe

Zaktualizowano: 30.08.2022
Odsłony: 10 510
Łukasz Werecik
Łukasz Werecik

Autor

Łukasz Werecik

Copywriter. Pisze na tematy związane z biologią, chemią i medycyną, w oparciu o publikacje indeksowane w PubMed, ResearchGate i ScienceDirect, a także: ukazujące się w periodykach Oxford Academic, Frontiers in Physiology czy Nature. Zwolennik świadomej suplementacji i amator sportów siłowych.

Marzena Kucia-Radzik
Marzena Kucia-Radzik

Ekspert

Marzena Kucia-Radzik

Doktor nauk biologicznych

Absolwentka SGGW oraz Uniwersytetu w Poczdamie. Ukończyła podyplomowe studia z monitorowania i prowadzenia badań klinicznych na Akademii Leona Koźmińskiego. Laureatka europejskiego grantu w ramach projektu EARNEST (Early Nutrition Programme).

Sprawdzone
przez eksperta
Oparte na
badaniach naukowych

EFSA to Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa Żywności. Doradza Komisji Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu i państwom UE w zakresie zdrowia i dobrobytu zwierząt, zdrowia i ochrony roślin, a także żywności oraz odżywiania. Między innymi: opiniuje oświadczenia zdrowotne i żywieniowe, które – po przyjęciu przez unijne instytucje – trafiają na opakowania produktów w całej wspólnocie, z suplementami diety włącznie.

Z tego artykułu dowiesz się, że:

  1. Oświadczenia zdrowotne i żywnościowe stosowane są w reklamie żywności. To korzyści związane. ze spożywaniem konkretnych substancji odżywczych, na które firmy mogą się powoływać.
  2. EFSA to organ opiniujący zapytania dot. składników żywności i ich wpływu na zdrowie. Agencja sprawdza, czy mają oparcie w nauce, a swoje opinie przekazuje Komisji Europejskiej (KE).
  3. Jeżeli EFSA opiniuje oświadczenie pozytywnie, KE dopuszcza jego wykorzystywanie. Parlament UE ma jednak prawo weta i może zablokować decyzję komisji bez względu na opinię agencji.
  4. Rejestr oświadczeń zdrowotnych i żywnościowych znajdziesz na stronie EFSY. Agencja prowadzi wykaz oświadczeń dopuszczonych, odrzuconych i oczekujących, wraz z opinią.

Skrót informacji znajdziesz w podsumowaniu.

Może Cię zainteresować:

Czym są oświadczenia zdrowotne i żywnościowe?

Według informacji na stronie EFSY, oświadczenia żywnościowe to sformułowania wykorzystywane w marketingu żywności, tj. zarówno w reklamach, jak i na opakowaniach. Na przykład: „wysoka zawartość wapnia”, albo „o niskiej zawartości tłuszczu”, a także „bez cukru” czy „źródło kwasów omega-3”.

Oświadczenia zdrowotne prezentują z kolei korzyści, jakie przynosi spożywanie konkretnych substancji odżywczych. Je także wykorzystuje się w komunikacji do konsumentów. Kilka z brzegu: „wapń przyczynia się do prawidłowego krzepnięcia krwi”, tudzież „witamina C pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego” bądź „DHA przyczynia się do utrzymania prawidłowego widzenia”.

Warto dodać, że ww. oświadczenia dzielimy na trzy rodzaje. Mianowicie: funkcjonalne – odnoszące się do wzrostu, rozwoju i funkcji organizmu (włącznie z fizjologicznymi i behawioralnymi), utraty wagi lub lepszej kontroli nad jej utrzymaniem; ograniczające ryzyko – według których dana substancja odżywcza ogranicza ryzyko rozwoju konkretnej choroby; a także odnoszące się do rozwoju dzieci.

Brzmienie oświadczeń jest identyczne w każdym kraju UE. Wprowadzono je w trosce o konsumentów, by firmy z branży żywności – w tym suplementów diety – nie reklamowały swoich produktów… na wyrost. A dosadniej rzecz ujmując: aby nie przedstawiały zwykłej multiwitaminy jako cudownej tabletki. Ponadto, firmom nie wolno motywować konsumenta strachem.

Jak działa EFSA – i skąd bierze się treść oświadczeń?

EFSA to akronim od European Food Safety Authority, po polsku: Europejskiej Agencji ds. Bezpieczeństwa Żywności. Jest niezależnym i samodzielnym organem doradczym, działającym w ramach UE. Niezależnym, bo niepodlegającym żadnej instytucji. A co kryje się za „samodzielnym” i „doradczym”?

Agencja jest samodzielna, ponieważ oprócz współpracy z krajami członkowskimi i instytucjami UE, sama przydziela sobie i realizuje zadania, które uznaje za istotne. Na przykład: to EFSA założyła grupę roboczą, która bada wpływ genetycznie modyfikowanych organizmów (GMO) na środowisko; a także: zainicjowała zbieranie danych dot. glifosatu – składnika niektórych pestycydów – przez państwa UE.

Jako organ doradczy z kolei, EFSA nie stanowi prawa. Do jej zadań należy m.in. finansowanie i prowadzenie badań naukowych, wydawanie rekomendacji dotyczących żywności – choćby o konieczności wycofania dwutlenku tytanu – czy żywienia, a więc dziennego zapotrzebowania, tolerowalnego, górnego poziomu spożycia (UL) etc. Nas szczególnie interesują opinie, jakie EFSA wydaje nt. oświadczeń.

Oświadczenia pochodzą głównie od firm, które chcą wprowadzić konkretną żywność – pokarm (np. napój mleczny), surowiec botaniczny (zioła), witaminy, minerały lub ich mieszankę – na unijny rynek. Wysyłają je EFSIE w formie wniosków, zawierających: charakterystykę surowców, informacje dot. bezpieczeństwa ich stosowania, proponowaną porcję dzienną, grupę docelową oraz badania kliniczne.

W opinii EFSA stwierdza, czy proponowane oświadczenie jest zgodne z bieżącym stanem wiedzy na temat danej substancji odżywczej. Może je 1) odrzucić – jeśli stwierdzi, że jego treść jest nieprawdziwa, oparta o niedostateczną liczbę badań i/lub ich rezultaty są niejednoznaczne, 2) przeformułować – np. łagodząc brzmienie bądź 3) zaopiniować pozytywnie. Na tym etapie kończy się rola agencji.

Oświadczenia w Komisji Europejskiej i Parlamencie UE

Co dzieje się po wydaniu opinii przez EFSĘ? To zależy. Jeżeli opinia jest negatywna, wniosek kończy bieg, zatem: przepada. A jeśli pozytywna, trafia do Komisji Europejskiej, która przygotowuje projekt decyzji o przyjęciu proponowanego oświadczenia zdrowotnego.

Jeżeli sprawa dotyczy oświadczenia funkcjonalnego, projekt decyzji komisji przekazywany jest Stałemu Komitetowi ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz. W wypadku oświadczeń ograniczających ryzyko rozwoju chorób – a także tych dotyczących rozwoju dzieci – projekt ląduje w Stałym Komitecie ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt.

Komitety zapoznają się z projektami i przystępują do głosowania. Ponieważ oba liczą sobie 27 członków (po jednym z każdego państwa unii), przyjęcie projektu wymaga większości co najmniej 15:27. Jeżeli tej większości nie uzyska – przepada. A jeśli komitet przyjmie projekt, trafia on do Parlamentu Europejskiego (PE) i Rady Europejskiej (RE), które mają prawo weta.

I rzeczywiście, zdarzyło się już, że parlament zawetował pozytywną decyzję KE. W 2016 roku, gdy Komisja Europejska planowała dopuścić oświadczenie dotyczące napojów słodzonych zawierających kofeinę – w tym energetyków – jakoby wzmagały czujność i sprzyjały koncentracji, PE je zablokował. Europosłowie stwierdzili, że oświadczenie mogłoby zwiększyć sprzedaż napojów o wysokiej zawartości cukru.

Co ciekawe, w trakcie tego procesu – od wydania opinii przez EFSĘ po weto parlamentu – unia odrzuca aż 9/10 proponowanych oświadczeń (stan na rok 2016).W wypadku pozostałych 10%: projekt decyzji KE wchodzi w życie, co skutkuje dopuszczeniem oświadczenia do stosowania. Pojawia się ono w rejestrze oświadczeń, o którym za chwilę, wraz z opinią agencji.

Rejestr oświadczeń zdrowotnych i żywieniowych

Oświadczenia unijne powstały z ujednolicenia oświadczeń obowiązujących w poszczególnych państwach członkowskich. Komisja Europejska otrzymała ich w sumie aż 44 000(!), a do EFSY, celem uzyskania opinii, trafiło ostatecznie 4 600 oświadczeń. Te, które agencja zaopiniowała pozytywnie, opublikowano w 2012 roku, w publicznie dostępnym rejestrze oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych – wraz z opiniami.

Od tego momentu rejestr jest regularnie aktualizowany o nowe oświadczenia, dostępne w każdym z 27 języków krajów członkowskich oraz j. angielskim. Z opiniami EFSY można zapoznać się tylko po angielsku, a w rejestrze znajdują się zarówno oświadczenia dopuszczone, jak i odrzucone. Te oczekujące (pending) znajdziesz na osobnej liście, i – pod pewnymi warunkami – z nich także można korzystać!

Po pierwsze: żywność, której dotyczy oświadczenie oczekujące, nie może zawierać substancji groźnych dla zdrowia. Po drugie: porcja spożycia, proponowana przez wnioskodawcę, nie powinna przewyższać tej zarezerwowanej dla leków. Wreszcie, z reguły: firmy sięgają po oświadczenia pending poparte wysokiej jakości badaniami klinicznymi.

Im więcej badań, i im bardziej jednoznaczne ich wyniki, tym mniejsze prawdopodobieństwo odrzucenia wniosku, a zatem: samego oświadczenia. Jeśli zaś do tego dojdzie, firmy mają obowiązek niezwłocznego wycofania oświadczenia z przekazu marketingowego i usunięcia go z opakowań produktów. Najczęściej – warunkowo – mogą wyprzedać już istniejące zapasy.

Z innych praktyk wartych odnotowania: chcąc wyróżnić się na rynku żywności, firmy sięgają nie tylko po oświadczenia zdrowotne, ale i po treść pozytywnych opinii EFSY. Te liczą sobie zwykle kilkanaście stron, a ich fragmenty mogą być wykorzystywane w marketingu. Oczywiście pod warunkiem, że dany fragment ściśle odzwierciedla brzmienie opinii, przypisując pozytywny efekt składnikowi – a nie produktowi.

Mimo istnienia unijnego rejestru, państwa członkowskie zachowały swobodę w stanowieniu własnych oświadczeń. Dobrym przykładem są Włochy, które jeszcze niedawno dopuszczały reklamowanie kurkumy m.in. jako środka sprzyjającego prawidłowemu trawieniu. Zakazały tego w 2022 roku. Podobnie: kraje UE mogą zakazać stosowania dopuszczonych oświadczeń na własnym rynku.

Państwa unii dysponują też autonomią w ustanawiania ograniczeń dotyczących stosowania witamin, minerałów i innych składników w suplementach diety – np. ich maksymalnych porcji. W Polsce zajmuje się tym Zespół ds. Suplementów Diety, działający przy i na zlecenie GIS. Swoje rekomendacje wydaje m.in. w oparciu o badania naukowe, opinie EFSY i przeciętne spożycie danej substancji w kraju.

Podsumowanie

EFSA to niezależny, samodzielny organ doradczy Unii Europejskiej. Niezależny, bo nie podlega pod żadną instytucję wspólnoty, samodzielny, ponieważ nie tylko przyjmuje zlecane mu zadania, ale i realizuje własne (w ramach tzw. self-taskingu), a doradczy, gdyż sam nie ma mocy stanowienia prawa. Mimo to, agencja ma wpływ na unijną politykę dotyczącą żywności.

Do zadań agencji należy bowiem – między innymi – opiniowanie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych, proponowanych najczęściej przez producentów żywności. Jeżeli agencja opiniuje ich treść negatywnie, przepadają. A jeśli pozytywnie: Komisja Europejska zwykle dopuszcza je do użytku, o ile nie spotka się ze sprzeciwem stałych komitetów, unijnego parlamentu i/lub Rady Europejskiej.

Oświadczenia zdrowotne są istotne, ponieważ to jedyne sformułowania dotyczące korzyści płynących ze spożywania substancji odżywczych, które można wykorzystywać w marketingu żywności. Na przykład: „Glukomannan pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi”, albo „Witamina D pomaga w utrzymaniu zdrowych kości”. Stosuje się je najczęściej w odniesieniu do suplementów diety.

Przekaz można ewentualnie wzbogacić o fragmenty opinii EFSY nt. konkretnej substancji odżywczej, o ile 1) wykorzystamy reprezentatywny fragment – niewypaczający sensu dokumentu – oraz 2) zastosujemy jego wierne tłumaczenie lub parafrazę. Niedostosowanie się do tych wymagań może zaś skutkować nałożeniem kary finansowej na reklamodawcę. Oświadczenia żywnościowe odgrywają z kolei rolę w marketingu pozostałej żywności. Dla przykładu: na opakowaniu łososia można zamieścić sformułowanie „źródło kwasów tłuszczowych omega-3”, na puszce napoju gazowanego bez cukru – „bez dodatku cukru” etc.

Łukasz Werecik

Autor

Copywriter. Pisze na tematy związane z biologią, chemią i medycyną, w oparciu o publikacje indeksowane w PubMed, ResearchGate i ScienceDirect, a także: ukazujące się w periodykach Oxford Academic, Frontiers in Physiology czy Nature. Zwolennik świadomej suplementacji i amator sportów siłowych.

Marzena Kucia-Radzik

Konsultacja Merytoryczna

Absolwentka SGGW oraz Uniwersytetu w Poczdamie. Ukończyła podyplomowe studia z monitorowania i prowadzenia badań klinicznych na Akademii Leona Koźmińskiego. Laureatka europejskiego grantu w ramach projektu EARNEST (Early Nutrition Programme).

Najnowsze wpisy

Najczęściej oglądane po przeczytaniu tego artykułu:

Movisan® Collagen II
4,50

od 74,95 zł za miesiąc

POZNAJ SUPLEMENT
ProstaXin®
4,50

od 59,95 zł za miesiąc

POZNAJ SUPLEMENT
OmegaMarine®
4,70

od 49,95 zł za miesiąc

POZNAJ SUPLEMENT

Zaufało nam ponad 1 500 000 Klientów w Polsce

Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Bardzo profesjonalna obsługa. Wszystkie informacje jakie potrzebowałam uzyskać uzyskalam i wszystko zostalo mi profesjonalnie wyjaśnione.
Opublikowano na Google Google
Lidia Jaśko profile picture
Lidia Jaśko
17 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Bardzo profesjonalna obsługa. I SUPER miła pani. Tak powinno być zawsze. Świat byłby wtedy jeszcze piękniejszy!
Opublikowano na Google Google
Edward Siba profile picture
Edward Siba
17 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Kupuje suplementy tej firmy od kilku lat,mam 80 lat , czuje się ,po nich świetnie ,jeszcze jestem w stanie uprawiać działkę ,oraz nie potrzebuje pomocy najbliższych ,co ich to cieszy, firma super.
Opublikowano na Google Google
Danuta Pawelec profile picture
Danuta Pawelec
17 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Rozmowa z konsultantem była wyjątkowa, żadko spotykana na tym poziomie, sprawa została załatwiona pozytywnie , a udzielone informacje szczegółowe i wyjątkowo dokładnie za które dziękuję.
Opublikowano na Google Google
Edward Dudek profile picture
Edward Dudek
17 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Kupuję suplementy od paru lat . Uważam że proponowane produkty są bardzo dobrej jakości . Współpraca i możliwość płatności rozłożonej na raty jest jedną z najlepszych opcji . Polecam wszystkim zainteresowanym
Opublikowano na Google Google
Elżbieta Odolińska profile picture
Elżbieta Odolińska
17 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Miła rozmowa. Dowiedziałam się o wszystkich istotnych dla mnie rzeczach.
Opublikowano na Google Google
Barbara Lach profile picture
Barbara Lach
16 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Polecem - od lat suplementuję się produktami firmy Natural Pharmaceuticals
Opublikowano na Google Google
Piotr Góralski profile picture
Piotr Góralski
15 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Jeszcze raz bardzo dziękuję za prezent i przyjazną rozmowę Z Pania z Biura Klienta. Wczoraj dokonałem przelewu 12,95 zł na wskazany rachunek bankowy. Ze względu na zapas leku Omega 3 po konsultacji z lekarzem nie wykluczam powrotu do ekslusywnej oferty zamówienia zapasu rocznego suplementu diety OmegaMarine.
Opublikowano na Google Google
Stanisław Jezierski profile picture
Stanisław Jezierski
13 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Obsługa bardzo fachową. Życzliwa dla klienta,potrafiąca elastycznie podejść do zgłaszanych problemów. Ocena 6.
Opublikowano na Google Google
Leszek Osuch profile picture
Leszek Osuch
13 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Miła, profesjonalna rozmowa telefoniczna w sprawie kontynuacji wysyłki produktu, którym jestem zainteresowana, z przedstawieniem przez konsultantkę innej oferty, ale bez nacisku, który w takich przypadkach mnie osobiście zniechęca do dalszej rozmowy i szybko dążę do jej zakończenia. Zamówiony produkt, zgodny z zamówieniem dociera bez zkłóceń w podanym dniu. Jestem z niego zadowolona, spełnia moje oczekiwania. Jeszcze raz dziękuję za sympatyczną rozmowę i ....delikatność jej przebiegu.Pozdrawiam serdecznie! stała kilientka
Opublikowano na Google Google
Grażyna Chęć profile picture
Grażyna Chęć
12 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Przesyłka dotarła bez problemu. Przyznam szczerze, że nie wierzyłam że to jest prawda. Dziękuję i pozdrawiam.
Opublikowano na Google Google
Dorota Nowak profile picture
Dorota Nowak
10 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Otrzymałam bardzo szybko odpowiedź na zapytanie. Konsultantka była bardzo miła.
Opublikowano na Google Google
Jolanta Połubińska profile picture
Jolanta Połubińska
10 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Dziękuję za szybkie połączenie z biurem obsługi klienta oraz za miłą rozmowę
Opublikowano na Google Google
Barbara Połącarz profile picture
Barbara Połącarz
10 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Przemiła rozmowa, sprawa została załatwiona wspaniale, dziękuję. Pozdrawiam
Opublikowano na Google Google
Joasia Joasia profile picture
Joasia Joasia
6 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Dopiero dostalam przesylke, wiec nic na temat produktu nie moge poeiedziac, gdyz jeszcze nie zaczelam zazywac.
Opublikowano na Google Google
Miroslawa Kaczmarska profile picture
Miroslawa Kaczmarska
4 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
B.dobre suplementy ,stosuję od 8 lat. Super konsultanci z zasobem informacji.
Opublikowano na Google Google
Kazimierz Kornacki profile picture
Kazimierz Kornacki
3 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Bardzo profesjonalne i pomocne informacje. Szybkie rozwiązanie problemu.
Opublikowano na Google Google
Ewa Dinić profile picture
Ewa Dinić
3 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Korzystam z suplementów diety z Norwegii i jestem bardzo zadowolona z ich działania , wysoka ich jakość powoduje , że chętnie się po nie sięga. Serdecznie pozdrawiam. Marta Kant.
Opublikowano na Google Google
Marta Kant profile picture
Marta Kant
3 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Bardzo miła i kompetentna znająca wg. niuanse natural pharmaceticals
Opublikowano na Google Google
Henryk Kapys profile picture
Henryk Kapys
3 Listopada 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Bardzo miła pani, rzeczowo i konkretnie odpowiedziała na moje pytania i pomogła rozwiązać problem. Na koniec przedstawiła ofertę firmy ale nie była nachalna co w obecnych czasach jest ważne.
Opublikowano na Google Google
Karina Krzyczmonik profile picture
Karina Krzyczmonik
3 Listopada 2026

Publikowane opinie zostały zebrane przez serwis www.google.com i nie podlegały weryfikacji Natural Pharmaceuticals.

Darmowa dostawa od 150 zł
30 dni na zwrot
Satysfakcja gwarantowana
Bezpieczne płatności
Odznaka za osiągnięcie 1,5 miliona klientów Odznaka członkostwa GOED (Organization for EPA and DHA Omega-3s)Odznaka ORIVO Odznaka członkostwa Krajowej Rady Suplementów i Odżywek Certyfikat „Firma Przyjazna Klientowi” przyznana firmie Natural Pharmaceuticals Odznaka Laur Konsumenta Odznaka Zdrowa Marka Roku Odznaka Quality International 2025 Odznaka Quality International 2026 Certyfikat „Firma z Sercem” wspierany przez UNICEF
Twój koszyk
Darmowa dostawa od 150 zł!
Do darmowej dostawy brakuje Ci 150,00 zł

Twój koszyk jest pusty.