Magnez – najcenniejszy z pierwiastków

Magnez stanowi jeden z najcenniejszych pierwiastków dla zdrowia człowieka. Jest makroelementem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Znany jest z korzystnego wpływu na układ nerwowy i sercowo-naczyniowy. Pod wpływem stresu, niektórych chorób, leków, jedzenia żywności wysoko przetworzonej, stężenie magnezu w organizmie znacznie się zmniejsza, dlatego należy przestrzegać diety bogatej w magnez oraz suplementować do pod okiem lekarza.

Rola magnezu w organizmie

Magnez uczestniczy w ponad 300 procesach biochemicznych organizmu, między innymi  w syntezie wysokoenergetycznych związków, które magazynują energię (np. ATP) oraz w syntezie DNA. Organizm człowieka posiada 20-30 g magnezu, który występuje w mięśniach kościach, tkankach miękkich oraz płynach pozakomórkowych. Prawie 50% magnezu znajduje się w układzie kostnym, 25% w mięśniowym, a reszta w innych tkankach.

 

Rola magnezu w organizmie jest niezwykle ważna, a jego niedobór rodzi poważne konsekwencje. Jest jednym ze składników kości, razem z witaminą D i wapniem, ma znaczący wpływ na układ kostny i przeciwdziałanie osteoporozie. Zwiększenie w diecie ilości magnezu ma nierozerwalny związek z koniecznością zwiększenia ilości wapnia, ponieważ brak tej równowagi znacząco osłabia działanie obydwu pierwiastków.

 

Magnez odpowiada za prawidłowe działanie układu sercowo-naczyniowego. Jego niedobór może spowodować skurcz jednej z tętnic serca, co może doprowadzić do zawału. Odpowiedni poziom magnezu w organizmie nie tylko zapobiega chorobom serca, ale również wspomaga ich leczenie, chroni przed zmianami miażdżycowymi, zapobiega nadciśnieniu tętniczemu, a także powstawaniu skrzepów. Co więcej brak magnezu w diecie może spowodować niemiarowość serca (arytmię), czyli nierówne bicie serca i uczucie kołatania.

 

Magnez jest najlepszym regulatorem układu nerwowego. Bierze udział w przemianie białek, tłuszczów i węglowodanów, co warunkuje dostawę energii do komórek organizmu, szczególnie do tych bardzo wrażliwych na jego niedobór, czyli komórek nerwowych mózgu. Magnez wpływa na poprawę pamięci, koncentrację, a także przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia. Zbyt mała ilość magnezu w organizmie może spowodować kłopoty z zasypianiem, przewlekłe zmęczenia, nadpobudliwość, czy nerwowość i uczucie lęku.

 

Najlepsze źródła magnezu

Przeciętne wykorzystanie magnezu z diety wynosi 30-40%. Połączenia chemiczne magnezu z wapniem, fosforem, kwasem szczawiowym, fitynowym, fosforowym i taniną, uniemożliwiają wykorzystanie magnezu przez organizm. Dlatego podczas suplementacji magnezu należy unikać powyższych składników.

 

Absorbcja magnezu z pożywienia wzrasta w obecności białka i laktozy. Największym źródłem magnezu jest kakao i kasza gryczana, duża jego ilość znajduje się w roślinach strączkowych (np. grochu i fasoli), orzechach, makach pełnoziarnistych, suszonych owocach, ciecierzycy, szpinaku i wysoko zmineralizowanej wodzie. Warto pić sok pomidorowy, marchwiowy oraz z czerwonych buraków, by zapewnić odpowiedni poziom magnezu w organizmie. Przyswajanie magnezu z powyższych produktów może chronić przed przewlekłymi chorobami, a także przeciwdziałać zaburzeniom gospodarki organizmu.

 

Niedobór magnezu – przyczyny i objawy

Przyczyną ujemnego bilansu magnezu w organizmie jest przede wszystkim spożywanie wysoko przetworzonych produktów spożywczych bądź stosowanie diety niskokalorycznej. Ponadto przyczyną niedoboru tego pierwiastka może być niewłaściwa dieta bogata w cukier i tłuszcz zwierzęcy. Niedostateczna ilość magnezu może być również spowodowana zaburzeniem jego wchłaniania z przewodu pokarmowego, wymiotami, biegunką, stanem zapalnym jelit, chorobami nerek, a także przyjmowaniem hormonalnych środków antykoncepcyjnych.

 

Jednak nie zawsze mamy wpływ na niektóre czynniki, które mogą powodować niedobór magnezu w organizmie, albo często nie zdajemy sobie sprawy z konsekwencji przyjmowania leków lub niektórych pokarmów. Należą do nich między innymi:

 

  • Niski poziom magnezu w wodzie
  • Stosowanie nawozów sztucznych, ograniczających ilość magnezu w glebie
  • Przyjmowanie leków na uspokojenie
  • Jedzenie gotowanych produktów
  • Spożywanie wysoko przetworzonego pożywienia
  • Stosowanie środków moczopędnych
  • Nadużywanie kofeiny zawartej w kawie
  • Nadmierne spożycie alkoholu

 

Dzienne zapotrzebowanie dorosłego człowieka na magnez wynosi około 290-360 mg, w zależności od stanu zdrowia, wieku i płci. Warto zbadać poziom magnezu, by nie doświadczyć niekorzystnych skutków jego niedoboru. Najczęściej wiążą się z nieprawidłowym działaniem układu nerwowego, problemami z koncentracją, pamięcią, napadami niepokoju, zmęczeniem. Ponadto cierpi na tym nasz układ odpornościowy, ponieważ jesteśmy bardziej podatni na różne infekcje. Ujemny bilans magnezu w organizmie powoduje również nagłe skurcze mięśni, napady szybkiego bicia serca, łamliwość paznokci i włosów, a także nagłe pojawienie się próchnicy. Niski poziom tego pierwiastka skutkuje brakiem odpowiedniej ochrony struktury DNA przed mutacjami, a co za tym idzie materiał jest bardziej podatny na uszkodzenie. Może to przyczynić się do większego prawdopodobieństwa powstawania nowotworów.